Wednesday, December 16, 2009

Librong pagaaralan nang manga Tagalog nang uicang Castilla (184-186): Kabanata 5, Aral 2


--184--

ICALAUANG ARAL


Con ang gaua nang tauo na caniyang nagaua na ang sabihin para baga nitong manga uicang ito, gongmaua, songmulat, congmain, ninom, etc. Con saysayin yaon sa Castila, ay dinodolohan nang i, at nang e, caya: con ang gaua niyon ding tauong yaong nangungusap ang sabihin, datapoua,t, con ang gaua niyong tauong pinaquiquiusapan ang sabihin ay ang ibay dinoduluhan nang iste, at ang ibay, nang aste, ay con an gaua nang ibang tauong di pinaquiquiusapan ang sabihin ay o, nang o, ang dulo na ualan sala. Pag sasabayin co nang saysayin itong tatlo catagang aral. Acoy tongmolong, yo ayudé, icao ay tongmolong, tu ayudaste, si Pedro ay tongmolong, Pedro ayudó, acoy songmira, yo destrui, icao ay songmira, tu destruiste, si Pedro ay songmira, Pedro destruyó; acoy ninom, yo bebi, icao ay ninom, tu bebiste, yaon ay ninom, aquel es el que bebió, aco ang nangusap niyan, yo hablé eso, icao ang nangusap niyan, tu hablaste eso, yaon ang nangusap niyan, aquel habló eso, aco ang songmulat, yo escribi, icao ang songmulat, tu escribiste, yaon ay songmulat, aquel escribió. Alintana itong uicang na padoon, at ang pagsaysay nito, ay gayon. Acoy napadoon, yo fui, icao ay napadoon, tu fuiste, yaon ay napadoon, aquel fué.

--185--

Subaliy may aral ditong sucat pacatandaang masaquit nang di masira ang pangungusap ninyo nitong iniaral co ngayon. Cayanga ang gauang guinagaua nang capoua tauong di pinaquiquiusapan ang sinasabi ay yaong uicang yaon ay pacatigasin sa dulo, iriin ngang masaquit ang pag tuturing nang dulo niyong uica, at bauat di gayon ay sira na at iba na ang cahulugan; con baga sa halimbaua,y, itong uica, si Pedro ay naghintay cahapon dito. Pedro esperó aqui ayer, ay condi pacatigasin ang pag turing doon baga sa dulo ay hindi na ang cahulugan ay naghintay siya, condi aco ay naghihintay ngayon. Acoy mag pisan nang manga ilang ganganito nang siyang icamalay malay ninyo nitong aral. Acabó, si couan ay yongmari, con matigas yaon bo, datapoa,t, con maralang ang pagtuturing nitong uica, ay sa macatouid ay acoy yongmayari. Enseño, con mariin yaong ño, ay sa ihang tauong natatapat na siya,y, ongmaral cangina caya,t, cahapon, caya,t, cailan man datapoua,t, con maralang ang pag turing ay aco,y, ongmaral; ito namang uicang hablo, ay con mariin ang pag turing niyong blo, ay ang cahulugan ay iban tauo any nangusap: ito namang uicang levantó ay con matigas ang dulo ay sa macatouid ay ibang tauo ang nag taas at nuhat caya bago con maralang, ay sa macatouid ay acoy nangungusap, at acoy nag tataas at nunuhat caya; ualang carami nang ganganito na cundi pacatigasin ang dulo at biglain ang pag uiuica ay di nahihinguil sa ibang tauo ang cahulugan cundi doon din sa nangungusap bago hindi naman ang ganang nagaua ang nacacahulugan, cundi ang gauang guinagaua ngayon; dalaua pala ang caibhan at ang calalayan; caya yata magpacaingat cayo ngayon.

At con sa sulat na uicang Castila maquita ninyo ang manga uicang natatandaan, ang dulo nang isang guhit na munti na para nang nasa dulo nito, comió ay inyong pacatigasin din yaong dulong yaong may tanda para nitong manga uicang ito, declaró, nag saysay, suspiró, nag bontong hininga, deseó, nag nasa, aguardó, naghintay, amó, ang umibig, compró, nili, olvidó, nacalimot, predicó, nangaral, afrentó, nagmura, reverenció, gongmalang, arrojó, nag tapon, echó, nag hulog, rasgó, gongmisi, curó, gongmamot, alimpió, nag inis. May carami baga? bago con maralang

--186--

ang pag turing ay malayong lubha dito ang cahulugan, yayamang naguiguin gaua, nga niyong nangungusap, na caniyang guinagaua ngayon, nasaysay co na yaon, ay sucat na.


No comments:

Post a Comment