Wednesday, December 16, 2009

Librong pagaaralan nang manga Tagalog nang uicang Castilla (179-181): Kabanata 4, Aral 3

--179--

ICATLONG ARAL.

Ang manga uicang tagalog na ang pono,y, ca, at

--180--

ang dulo e, an, at han, caya para nitong manga uicang caontian, cabutihan, calaparan, etc., ya ang maraming nacacatapat sa Castila ay nanga dorolohan nitong catagang eza; isulat co dito ang hanga nang naaalaala co. Calachan, grandeza, caruchaan, pobreza, catibayan, firmeza, calicsihan, ligereza, catamaran, pereza, cagandahan, belleza, ó gentileza, calumbayan ó cahapisan, tristeza, carahasan, brabeza, caguinoohan, nobleza, caimotan, escaleza, cahalayan, torpeza, camorahan, vileza, catigazan, dureza, caalaman, franqueza, catulisan, agudeza, cagalasan, aspereza, cabutihan, lindeza, cahinaan, flaqueza, cabanaisan, fiereza, caualan, halohalo, pureza, caliuagang gogmaua nang balang na, rudeza, camalacocoan, tibieza, caualan dumi, o caulaan libag, limpieza, caralian, presteza, calicsihang gumaua nang balang na, sutileza, catibayan ó catapangan nang loob, fortaleza, caimotan, escalera.

At ang manga iba naman ay ang dulo ay ura, caya nga ang caputian ay blancura, caitiman, negregura, caolohan, locura, cabaitan, cordura, cagubtaan, espesura, catamisan, dulzura, capaitan, amargura, caliliman, frescura, (que asi se llama frescura de la arboleda) cabutihan, hermosa, casugatan nang caballo, at nang asno caya, matadura, dili nga natatapat sa sugat nang tauo.

Sampon may doon namang ibang maraming marami na ang dulo nilo ang ay dad, tandaan nga ninyo ngayon at ang lubhangang mabuti ito. Cabangisan, crueldad, caualan saquit, sanidad, at salud, naman ang naalan nito, caliuanagan, claridad, catuyan, sequedad, caualan hanga, eternidad, pagcaibig sa Dios at sa capoua tauo, caridad, carolohan, extremidad, capantayan, igualdad, camahalan, preciosidad, pagcacapatid, hermandad, cagaanan, liviandad, at natataob, camatayan nang maraming tauo, at ang marami nga ang nagsisicamatay, mortandad, caalaman, benignidad, pagca Virgen, Virginidad, cabutihan ó cagandahan, veldad, at siya din ang belleza, caualan halo puridad at siya din ang pureza, calinisan ang loob sinceridad, carumihan , suciedad, cainaman, suavidad, at natatapat naman sa calubayan at calambotan nang loob nang tauo. Cabanalan nang tauo sa pagca di magcasala nang gauang mahalay, castidad, catatlohan, trinidad, cala-

--181--

hatian, mitad, cababaang loob, humildad, catibayan nang loob na di maano nang ano mang dumating sa caniya, magnanimidag, pagcacasongdo nang loob nang manga tauo, conformidad, cohonghangan, necedad.

May doon naman diman maraming lubha, na ang dulo,y, umbre. Baquin ang caramihan muchedumbre, calubayan, mansadumbre, catoctocan nang bundoc, cumbre, catamisan, dulcedumbre, cacaluangan, herrumbre, calumbaya.., at casucalan caya nang loob, pesadumbre, camalaymalayan, bislumbre, caliuanagan, lumbre, at natatapat naman sa nagiilao, caya nga nagiilao, ay lleva lumbre, carurugan, podredumbre.--Sampon pa naman may doon ibang manga dorolohan nitong catagang ez; caya nga caontian, pequeñez, cabahoan, hediondez, cabontison, preñez, caparalaprapan, nang balat tez, calangohan, embriaguez, ó borrachez, cabingihan, sordez, cataasan nang loob altivez, cahayupan, brutez, cabilogan redondez.

No comments:

Post a Comment